We hebben al heel wat grensovergangen ‘gedaan’ en inmiddels is er een routine ontstaan. We beginnen eraan met lege blaas en volle maag. We verlaten dan administratief het land, eerst de paspoorten, dan The Beast. Dan wisselen we ons contante geld bij één van de vele opdringerige sjacheraars die zich vaak ook aanbieden als fixer (iemand die buitenlanders ‘helpt’ bij de lokale bureaucratie). Na een rondje onderhandelen en dan oppassen dat niemand een paar briefjes letterlijk wegtovert, zijn we klaar voor het volgende land.
Dat begint met paspoorten stempelen, meestal na inlevering van een handvol dollars (of het zojuist gewisselde geld) voor een (e-)visum. Dan voeren we The Beast tijdelijk in (meer dollars voor road-tax, tolls, administratie kosten enzovoorts). Als het mogelijk is zonder opgelicht te worden, kopen we een aansprakelijkheidsverzekering. Het duurt gewoonlijk twee uur, met uitschieters van 6 uur. Als laatste kopen we twee nieuwe SIM kaarten, tegen de ‘fomo’.
De komende tijd zullen we een aantal landen doorkruisen, zodat we op tijd aankomen in Mombasa (voor de boot naar Oman). We willen proberen naar huis te rijden: via Oman door Saudi-Arabië en Irak (Syrië en Iran zijn de minder goede opties) naar Turkije. Vandaar naar Griekenland en ... dan zijn we praktisch thuis, nietwaar?
In Zuid-Afrika kopen we nog allerlei levensmiddelen in. Daardoor komen we later dan gepland aan op onze slaapplaats in Mozambique, ook omdat het aanschaffen van een SIM kaart in de eerste chaotische stad meer tijd kostte dan we dachten.
We rijden richting de kust. Ian had het al voorspeld: dit is de parel van Mozambique. De eerste plekken die we vinden ogen trendy, al zijn we hier alleen – het trendy volk komt vooral in het hoogseizoen (de zomerse december feestdagen). De oceaan strekt zich voor ons uit, wild en ongetemd. Op het strand zijn geen toeristen, alleen vissers die in het felle ochtendlicht zwoegen. Een groep van 10 mannen en vrouwen trekken zeer langzaam een net uit de zee. Hun bewegingen zijn ritmisch, maar het werk is zwaar, het net onverzettelijk. We helpen ze een uur lang mee en kunnen ons daarna moeilijk voorstellen dat dit hun dagelijks leven is.
Tot onze verbazing zijn de grootste vangsten geen BBQ-maat vissen of waardevolle schaaldieren, maar enorme, glibberige kwallen, die ze resoluut aan de kant gooien nadat ze de kleine visjes uit de tentakels hebben gehaald. Ongelooflijk dat deze groep vissers met zo’n kleine buit moeten rondkomen: ze halen amper 5 kratten kleine sardienen en wat bijvangst op. En dat na uren sjorren aan kilometerslange touwen. Na het zien van de kwallen besluit ik zwemmen in de zee vandaag aan mij voorbij te laten gaan. Adriaan laat zich niet weerhouden.
We blijven nog op twee andere plekken aan de Indische Oceaan. Onze laatste kuststop is Inhassoro, waar we een idyllische plek vinden aan een uitgestrekt wit strand, zacht als poeder, omlijst door wuivende palmbomen. Ook hier geen andere toeristen, enkel de vissers op het strand en zij die de horizon aftasten in hun (zeil)bootjes. We besluiten een tweede nacht te blijven. We maken een lange strandwandeling, hopende een vis te kunnen kopen (bij één van de vissers). Terwijl we onderweg zijn, breekt een tropische stortbui los, die de hele dag blijft hangen. Doornat maar glimlachend ontvangen we van een vriendelijke vishandelaar twee BBQ visjes en maken een maaltijd die smaakt naar de zee zelf.
Daarna volgen lange dagen door het binnenland. De wegen zijn soms bijna onberijdbaar, uitgesleten door verwaarlozing, te zwaar verkeer en regen, vol diepe potholes die elke kilometer tot een avontuur maken. Het landschap oogt armoedig; de huizen zijn eenvoudig, het afval langs de weg toont een andere realiteit van het leven hier. Supermarkten zijn er niet, slechts hier en daar een winkel die daar een beetje op lijkt, steevast bestierd door iemand uit China. Mensen wuiven, lachen, maar vragen ook om hulp – om eten of om geld. Tussen de eentonige velden door verschijnen soms mango- of baobabbomen, kleine vlekken van groen die het monotone landschap opfleuren.
Bij de grens met Zimbabwe zien we een enorme rij vrachtwagens, tien kilometer lang. Chauffeurs wachten hier vier à vijf dagen, hun geduld is een stille kracht. Wij rijden ze allemaal voorbij, doen onze grens routine en zetten koers naar onze eerste bestemming in Zimbabwe.
La Rochelle is een plek vol historie en charme. Het is een landhuis, gebouwd door het Brits aristocratisch (en filantropisch) echtpaar Sir and Lady Courtauld. De vrouw des huizes hield ervan mensen te ontvangen. Daarvoor heb je een paar zaken nodig: een eetkamer en terras, een lounge, een whiskey verzameling in een aparte bar, een bibliotheek en natuurlijk een paar keukens met véél personeel. Overal is aandacht voor detail en staan meubels van tropisch hout die het geheel extra karakter geven. We zien scènes van “Out of Africa” in levende lijve hier. De zeer rijke echtgenoot genoot van zijn prachtige orchideeën kwekerij en weelderige botanische tuin, die zo’n 300 boomsoorten van over de hele wereld herbergt. Grappig hoe we daardoor ineens weer even in Brazilië of Mexico lijken te belanden.
Na het overlijden van de Courtaulds is het hele domein geschonken aan de overheid, die (uiteindelijk!) fondsen hebben gevonden er een hotel-restaurant met spa van te maken. We laten ons een vier gangen menu voorzetten op het terras en wanen dat de tijd heeft stilgestaan. Het leven rond 1960 zal hier aangenaam zijn geweest.
We volgen de schilderachtige route richting hoofdstad Harare, al worden de eerste tientallen kilometers gedomineerd door goudmijnen en de onvermijdelijke -zoekers die eromheen zwermen. De aarde ligt overal opengewoeld. Tussen de geelgrijze stofwolken en blauwe tentzeilen dwalen mannen rond, zichtbaar uitgeput, een schop achteloos over de schouder maar met harde blikken – wantrouwig tegenover alles en iedereen.
In een hoofdstad zoeken we meestal naar een appartement of studio, maar dit keer laten we ons leiden door Cheryl’s advies. We installeren de tent op Casa Rocha in Harare, een plek die de zeventiger, maar zéér energieke Robin renoveerde voor zijn dochter Theresa en haar Britse echtgenoot Arthur. Het ziet er verzorgd uit. Het is er vandaag bijzonder levendig: de hoogzwangere Theresa is ter gelegenheid van de geboorte omringd door haar hele clan. Een zus uit Nieuw-Zeeland, een broer uit het Verenigd Koninkrijk, moeder én stiefmoeder – een warm maar licht chaotisch familieportret.
Terwijl ons wasgoed wordt gedaan brengen wij een fijn bezoek aan Cheryl’s hoogbejaarde ouders, die in een retirement village wonen en blij zijn met ons gezelschap.
Daarna beginnen we aan onze tocht door Zimbabwe. Vlak voor de volgende grensovergang aan de Zambezi vinden we onderdak: een lodge met kampeerplek, mét een nachtwaker die de nijlpaarden en olifanten moet afhouden wanneer ze ’s nachts te dicht bij onze auto zouden komen. We zien inderdaad olifanten en grazende nijlpaarden (maar worden niet lastig gevallen). Adriaan kijkt in het restaurant van de lodge naar de Formule 1 race en belandt – natuurlijk – in een verhitte discussie met een MAGA Texaan (Trump grabbed them by the pussy, but Clinton did it in the White House!).
Dan steken we opnieuw een grens over, dit keer naar Zambia. Het is dezelfde chaotische procedure als altijd, maar alles gaat uiteindelijk vlot. Het regenseizoen is nu echt begonnen. Langs de weg naar hoofdstad Lusaka in het noorden werken arbeiders onder Chinees toezicht aan de nieuwe route. De weg verandert in een lint van stilstaande rijen: file na file.
We overnachten op ongeveer vijftig kilometer van Lusaka, zodat we vroeg kunnen beginnen aan de volgende etappe. Na een afslag noord-oostwaarts verandert de weg in een gatenkaas; we verliezen de tel van de zware ongevallen en ongeruimde wrakken. Tien crashes op honderd kilometer? Misschien meer. We leggen 350 kilometer af in negen uur.
In Tanzania zijn recentelijk verkiezingen gehouden. De oppositie is in het gevang gegooid en de uitslag van 97% (voor de zittende presidente) wordt niet geaccepteerd. Politie en leger sloegen de opstand bloedig neer. Vanuit België (en Nederland) geldt een negatief reisadvies: ga er niet naar toe. Maar voor ons is het de enige manier om in Kenia te komen. (Er omheen voert door Kongo-Rwanda-Uganda, waar een rebellenleger heerst.) Met ‘maar’ duizend kilometer voor de boeg denken we: dat komt wel goed. Aan de grens reserveren we alvast een slaapplek in Mbeya, in de tuin van een gepensioneerde Brit. Appeltje-eitje, toch?
Nog voor die eerste zaterdag dag om is, beseffen we hoe optimistisch dat klonk. Drie uur druk vrachtverkeer voor de 90 kilometer naar Mbeya… Nog zo’n 900 kilometer te gaan – de rek is er dán al bijna uit.
Zondag zou rustiger moeten zijn op de weg. Denken we. Hopen we. Maar de realiteit is minder charmant: heuvels, zware vrachtwagens die met een slakkentempo omhoog kruipen, en telkens colonnes waar we hopeloos achter blijven hangen. Inhalen is een kleine adrenaline kick op zich. Omdat we links rijden leun ik (als rechtszittende bijrijder) telkens naar voren, meehangend over de middenlijn om te kijken of The Beast het kan wagen. We worden we drie keer aan de kant gezet door politie (één keer te hard rijden, twee keer inhalen waar het niet mocht – alle drie keren weet Adriaan zich eruit te praten). De vele leger barricades laten ons zonder te stoppen door. De reis voelt intussen meer als een hindernissenparcours dan als een doortocht.
We leggen zondag 300 kilometer af in bijna 9 uur en komen aan bij “The Old Farmhouse”, het eigendom van een Britse vrouw. Op het hek hangt een bord “Gesloten” in zowel Engels als Swahili. Écht gesloten is het niet en gelukkig kunnen we, net voor zonsondergang, binnen. De sfeer is er gespannen. Ze is ervan overtuigd dat er nog meer onrust komt en is ‘gesloten’ omdat ze hoopt dat op die manier een oproer haar poort voorbij zal gaan. Haar advies is duidelijk: zorg dat jullie hier op tijd weg zijn. Niet meteen wat je wil horen als je weet dat je nog niet halverwege het land bent.
We duwen door en maken lange dagen (de wegen zijn gelukkig iets gemakkelijker) en bereiken uiteindelijk het gebied rond de Kilimanjaro. Onderweg zien we de lokale bevolking: Maasai die hun kuddes geiten of koeien hoeden. Via iOverlander vinden we een overnachtingsplek bij een verwesterd lid van die stam. Het is zeker nog geen lodge, zoals hij zelf denkt, maar het is wel een fijne plek om een avond door te brengen en meer te leren over hun cultuur. (“Ja, maar hoe houd jij de tradities van je voorouders in stand?”, werd ons gevraagd nadat we spraken over leven in de ‘bush’ versus leven in de westerse wereld. “De tijd van jager-verzamelaar ligt zó ver achter ons, dat Europeanen die tradities niet meer kennen.” De gesprekspartner schrok daar van – voor hem is er altijd nog het traditionele leven om op terug te vallen.)
Ons volgende doel is een lodge onderaan de Kilimanjaro, maar de berg blijft zich helaas in regenwolken hullen. Daar gunnen we onszelf eindelijk een kleine pauze, omdat we nu maar twee uur rijden van de grens met Kenia zijn. We hadden Tanzania graag wat langer ontdekt… maar de omstandigheden beslissen anders.
De grensovergang naar Kenia verloopt verrassend soepel (één uur) en tegen de avond rollen we Nairobi binnen, waar we bij Nathalie en Gregg mogen logeren. (Ik heb, als verpleegkundige, de vader van Nathalie in Hasselt verzorgd.) Nathalie organiseert in Afrika reizen en safari’s die tot in de puntjes verzorgd zijn. Hun huis is een oase van rust na de afgelopen dagen. We regelen een verzekering voor The Beast, geven de auto een grondige poetsbeurt, eten goddelijk lekker en laten ons daarna nog eens verwennen door Nathalie en Gregg.
Adriaan hoort niet alleen van alles aan The Beast, maar denkt nu (versnellingsbak)olie te ruiken na lange ritten. Lang verhaal kort: op zaterdag draait een snelle motorolieverversing (voordat we verder zouden rijden), uit op sleutelen aan een lekkend achterwiellager – de rechter achterrem zit vol met olie uit de wielas. We moeten een zondag blijven zodat maandag de zaak kan worden opgelost. De wijk waarin we verblijven heet: “Karen”. Jawel, naar Karen Blixen-Dinesen, de Deense auteur (bekend van “Out of Africa”), die precies hier heeft gewoond (voordat het een buitenwijk van een metropool werd). De wijk wordt bevolkt door welvarende Kenianen; we bezoeken een mall met een Carrefour en een Decathlon. Het voelt even alsof we terug in West-Europa zijn, een vreemd contrast na de chaos van de afgelopen dagen.
We hebben nog een paar weken in Kenia totdat The Beast in een container wordt verpakt. Dat wordt géén routineuze grensovergang...
Bekijk meer fotos en de afgelegde route.